بهداشت ، ایمنی و محیط زیست آمل ( AMOL HSE )

رتبه اول جشنواره وبلاگ نویسی سلامت - 1388

← صفحه بعد صفحه قبل →
راه صحیح مطالعه برای آزمون ها 4
ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٩ تیر ۱۳۸۸ 

مغز خود را تقویت کنیم

همه ما در زندگی  روزمره  با انبوهی  از اعداد و ارقام سروکار داریم  که بسیاری از مواقع  به یاد آوردن  آنها امری  دشوار است . شماره  کد ملی  ، کارت  اعتباری ،تلفن دوستان ، همکاران و… تنها  جزء  کوچکی  از اطلاعاتی   است که باید به  خاطر سپرد.به این موارد  باید مطالب مربوط به آزمون های  مهمی  همچون کنکور و آزمون های  استخدامی را افزود . در واقع آنچه که در زندگی  مدرن  عصر حاضر  حائز  اهمیت است  میزان توانایی افراد در ” به یاد آوردن “  اطلاعات  مورد نیاز در ” حداقل  زمان ” است  و در این میان  گاهی  ثانیه ها  سرنوشت ساز می شوند .توجه بیش  از بیش  متخصصان پزشکی  و مردم به تقویت  حافظه  تلاشی در جهت  پاسخ به این نیاز قرن  بیست  و یکم  به شمار می  رود.

 ****


حتما برای شما هم  این سوال مطرح  شده   است  که تفاوت  نفرات برگزیده  از آزمونهای علمی  با  سایرین  چیست ؟ 

 پاسخ متخصصان  به این پرسش  مشخص است :

بهره هوشی و توانایی مغز انسان  در تجزیه و تحلیل  اطلاعات  ویژگی  منحصر  به فردی  است  که تحت تاثیر  عوامل گوناگون متغیر بوده و از همین جا تفاوت افراد  جلوه می یابد  .تقویت حافظه آرزوی  دیرینه بشر بوده  و از دیر باز میل به پیشرفت  موجب توجه به این مقوله  شده است . بسیاری  از روانشناسان معتقدند  که جستجو در  جهت  دستیابی به هوش  قویتر  از نیازهای  عصر حاضر  است . « کورنلیو»  روانشناس مشهور  در دهه ۱۹۷۰ میلادی  اظهار داشت : انسان نباید  به صورت غیرفعال  میلیونها سال  منتظر گذشت  زمان  و انجام مراحل تکامل  ساختار  مغز  بماند تا بتواند  شاهد هوش  سرشار  باشد. عقاید مشابه سایر محققان  علوم ژنتیک  و اعصاب  موجب  همکاری  آنها در زمینه پی  بردن به ژنهای  موثر در حافظه ، ساختارهای مغز مرتبط  با هوش  و ترکیبات شیمیایی  سیستم  اعصاب  شد.

·         تجسم داستانهای  علمی تخیلی

 امروزه موضوع تقویت قابل توجه هوش یک داستان علمی تخیلی نظیر آنچه در فیِلمها می بینیم نیست.بسیاری از داروهایی که به این منظور تهیه شده اند هم اکنون در مرحله تحقیقات کلینیکی می باشند و در کمتر از پنج سال آینده به بازار ارائه خواهند شد. بعضی ازداروهای تقویت حافظه در حال حاضر برای بیماران مبتلا به نقصان حواس مثل آلزایمر تجویز می شود. افرادی که در خانواده و دوستان خود مبتلایان به فراموشی پیِری را دیده اند از وجود خود چنین داروهایی استقبال می کنند. در عین حال بعضی داروهای موثر در درمان بیماری های روانی می توانند برای افزایش گروهی از عملکردهای معین مغز و بهبود کارایی آن مورد استفاده واقع شوند. مثال عمده این مورد دارویی است که جهت درمان کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی بیش فعالی تجویز می شود. محققان معتقدند که مصرف آن موجب افزایش نمره آزمون سنجش استعداد تحصیلات به میزان  صد نمره می گردد. در واقع با ارائه این داروهابه بازار، فیلمهای تخیلی در زمینه دنیای افراد تیز هوش در مقابل چشمان ما مجسم شده است. بد نیست بدانید تاکنون چندین داروی تقویت حافظه توسط  سازمان  غذا و داروی ایالات متحده (FDA) مورد تایید قرار گرفته است. این داروها بطور کلی به نام داروهای تیزهوشی نامِده می شونددر عین حال داروهای گیاهی متعددی نیز از دیر  باز به عنوان تقوِت کننده های حافظه معرفی و استفاده شده است.

·         شناسایی ترکِبات شیمیایی حافظه

ماهیت انتقال و ذخیره پیامها در مغز و چگونگی  یادآوری آنها فرآیندی است که همواره مورد توجه متخصصان علم اعصاب بوده است. دکتر «اریک کندل» از دانشگاه کلمبیا از پیشگامان تحقِقات در این زمینه است که جایزه نوبل پزشکی را به خاطر تحقیق در زمینه یادگیری و حافظه دریافت نمود. وی دریافت که فعال شدن پروتئِنی به نام CREB موجب تقویت محل تماس دو سلول عصبی می شود و این پروتئیِن در تشکیل حافظ موش و مگس میوه نقش مهمی دارد. پی بردن به این واقعیت زمینه ساخت داروهای تقویت حافظه را فراهم نمود.شرکتهای داروسازی امیدوارند داروهای تازه ای تولید کنند که میزان پروتئین CREB را در سیستم عصبی افزایش داده و بنابراین ایجاد حافظ بلند مدت را تسهیل و تقوِت نمایند.

 یکی از موثرترین ترکیبات شیمیایی در این زمینه هم اکنون در مرحله تحقیقات کلینیکی است و چناچه همه مراحل بررسی آن به خوبی پیش برود از سال ۲۰۰۸ به بازار عرضه خواهد شد. سایر ترکیبات مثل آدرنالین، گلوکزو کافئین نیز موجب تقویت حافظه می شوند و نقش این مواد در بهبود کارآیی مغز کاملا مشخص شده است. مشکل عمده در ارتباط با این گونه ترکیبات شیمیایی عوارض جانبی آنها است.به عنوان مثال موشهای آزمایشگاهی که تحت تاثیر مصرف داروهای تقویت حافظه قرار گرفتند نسبت به درد نیز حساسیت بیشتری داشتند.

·         هوش،میراث ارزشمند  

یافتن معِار معِنی برای تعیین افراد تیز هوش همواره مورد توجه روانشناسان بوده است. تست هایی مثل IQ و SAT اگر چه به عنوان ابزاری جهت تعیین میزان بهره هوشی افراد مورد استفاده واقع شده اند، اما در دنیای واقعیت نمی توانند ارزیابی کاملی برای تفاوت افراد از جهت کارآیی حافظه و هوش به شمار آیند.تست های هوش و خصوصا IQ مهارت تجزیه و تحلیل ، درک مطالب و فهم کلامی و سرعت تجزیه و تحلیل افراد را می سنجند .این نوع هوش به نام «سایکومتریک» نامیده می شود و اگر چه تنها نوع هوش نیست اما امکان ارزیابی آن بیشتر است .بعضی از محققان به وجود هوش های چندگانه معتقدند. در سال ۱۹۰۴ چارلز اسپیرمن روانشناس انگلیسی در نتیجه تحقِقات فراوان به این نتیجه رسید افرادی که توانایی موفقیت در یک آزمون هوش را دارند، در سایر آزمون های هوش نیز موفق خواهند بود.وی از این نظر وجود هوش عمومی را تعرِیف کرد که به نام “g” نامیده می شود.بسیاری از نتایج بررسی ها از سال ۱۹۰۴ تا کنون نظر “اسپیرمن”را تایید نموده اند و عقِده رایج در بین دانشمندان و روان شناسان این است که عامل “g” مسوول تنوع در نمرات تست هوش افراد است.نکته جالب توجه این که اخیرا متخصصان ژنتیک دریافته اند که عواملی مثل هوش و شخصِت ریشه در ساختار ژنتیکی انسان دارد و ژنهای متعددی در شکل گیری «هوش» دخالت دارند که تاکنون یک مورد آن که ژنی بر روی کروموزوم شش است شناسایی شده است. محققان در بررسی ویژگی های ساختاری مغز (مثل اندازه ،حجم و …) گروههای زیادی شامل دوقلوها،خویشاوندان و افراد بیگانه مورد سنجش قرار داده اند .با اسکن مغز این اشخاص در دستگاه MRI و توجه به تفاوتهای آنها ،دانشمندان قادر به تعیین نواحی از مغز که تحت کنترل ژنها هستند، شده اند. با تکمیل نتایج این تحقیقات زمینه ژنتیکی هوش کاملا مشخص می شود.

·         دانش آموزان آینده و تست دوپینگ

دانشمندان پیش بینی می کنند  روزی فراخواهد رسیدکه افراد سالم،از جمله کودکان برای تقویت هوش و آمادگی مغزی به مصرف دارو روی آورند. این محققان معتقدند که مصرف « تقویت کننده های مغزی » در آینده ممکن است به اندازه قهوه متداول شود.دانشمندان حتی مردود ندانستند کودکانی که امتحانات خود را می گذرانند در آینده با تست هایی از نوع تست دوپینگ که ورزشکاران با آن روبرو هستند مواجه شوندتا معلوم شود که از مواد نیروزا مغزی استفاده کرده اند یا خیر. در جهانی که روز به روز بر سرعت و رقابت در آن افزوده می شود،استفاده از این گونه مواد می تواند به امری متعادل بدل شود اما در دسترس بودن این گونه داروها مجموعه ای از پرسشهای اجتماعی و اخلاقی را به دنبال می آورد،از جمله این مسئله که آیا درست است به بعضی افراد اجازه داد با استفاده از این داروها نسبت به دیگران در موقعیت بهتر قرار گیرندیا خیر و به عنوان کلام آخر به خاطر داشته باشید اگر چه حافظه قوی نعمتی گرانبها است اما در مواردی مثل شرایط نا مناسب روحی ،خاطرات تلخ،غم از دست دادن عزیزان و یا پایان نا فرجام یک رابطه عاطفی « فراموشی » به مراتب ارزشمندتر است.

 

در هنگام تست زدن به سه اصل مهم دقت کنید : زمان ، سرعت و دقت

همکاران محترم و دانشجویان و دانش آموزانی که در آزمونهای مختلف شرکت می کنند همیشه از عدم هماهنگی در مدت زمان آزمون و تعداد سوالات شکایت دارند بعضی افراد مدت زیادی را صرف یک تست می نمایند و در انتهای زمان آزمون هنوز تعدادی از سوالات را نخوانده اند .

گروهی نیز به خاطر ترس از کمبود وقت خیلی از سوالات را سطحی خوانده و سریع جواب می دهند و نه تنها نمره مثبت نمی گیرند بلکه به دلیل نمره منفی بسیاری از آزمونها دچار ضرر می شوند و جالب است که این افراد معمولا در انتها وقت اضافه نیز می آورند مطلب زیر به بررسی این موضوع پرداخته است :

نکاتی که در تست زدن اهمیت دارد و لازم است در آزمون تستی رعایت شود را در زیر می آوریم.


۱- بررسی اجمالی

 سؤال ها را به طور اجمالی بررسی کنید . راهنمایی ها را به دقت بخوانید و متوجه تعداد ونوع سؤال ها باشید و وقت خود را بر طبق ارزش سؤال زمان بندی کنید.

۲- زمان

 زمان یکی از عواملی است که قبل از تست زدن و پاسخگویی به آزمون های تستی باید مدنظر باشد . سعی کنید وقت خود را با توجه به ارزش سؤال زمان بندی کنید بسیار مهم است مدت زمانی که برای پاسخگویی هر سؤال در نظر می گیریم با مدت زمانی که برای پاسخگویی آن سؤال تعیین شده هماهنگ باشد.

خوب است برای ایجاد این هماهنگی در منزل شرایطی شبیه به آزمون سراسری به وجود بیاورید و ساعتی که زمان آن قابل تنظیم است را در نظربگیرید و به تعدادی سؤال با زمانی مشخص پاسخ دهید.

3- سرعت عمل

 سرعت عمل عامل دیگر است که در آزمون های تستی اهمیت دارد . معمولاً کسانی که تمرکز بیشتر دارند و مطالب را خوب خوانده باشند در پاسخگویی حضور ذهن دارند و با سرعت عمل بیشتری پیش می روند . برای این که در تست زدن سرعت عمل داشته باشید ، تمرین کنید.

۴- دقت

عامل مهم دیگر در تست زدن دقت است در پاسخ به سؤال های چهارگزینه ای باید دقت کنیم خانه را اشتباه پر نکنیم و علاوه بر آن سؤال و جواب ها را با دقت بخوانیم . نکات ریزی در سؤال های چهار جوابی هست که ممکن است خواننده را دچاراشتباه کند که در زیر به آن ها اشاره می کنیم.


_ سؤال هایی که آخر آن ها با کلمه ی ” می شود ” و ” نمی شود ” ختم می شود ممکن است داوطلبی که دقیق سؤال را نمی خواند این کلمات را اشتباه ببیند و درنتیجه گزینه را اشتباه انتخاب کند.
_ نکته دیگر این است که درآزمون های چهار گزینه ای معمولاً چهار گزینه شباهت زیادی به هم دارند و ممکن است داوطلب با خواندن اولین گزینه آن را صحیح بداند و ازخواندن سه گزینه دیگر خودداری کند. توجه داشته باشید که چهار گزینه را حتماً بخوانید و با مقایسه آن ها صحیح ترین را انتخاب کنید.


_ در سؤال های جور کردنی به تدریج که موارد را با هم جور می کنید آن ها را حذف کنید. در این صورت پاسخ ها کمتر خواهد شد و احتمال کاربرد مجدد آن ها کاهش خواهد یافت.


_  در موقع حدس زدن معمولاً اولین حدس شما درست است بنابراین زیاد وسواس به خرج ندهید تا جواب را عوض کنید مگر در مواقعی که مطمئن هستید.


_ پاسخ هایی که می دانید غلط است را کنار بگذارید و بدین طریق تعداد پاسخ ها را محدود کنید تا احتمال پیدا کردن پاسخ صحیح را بیشتر کنید.


_ سؤال های آسان را زودتر جواب دهید . اگر احساس می کنید سؤالی پیچیده است ،  وقت خودتان را زیاد روی آن سؤال تلف نکنید ، کنار آن علامت بگذارید تا بعداً به آن پاسخ دهید.


- همه سئوال ها را جواب ندهید سئوال هایی که تصادفی پاسخ داده می شود شانس موفقیت فرد را کمتر می کند چون هر پاسخ منفی ، نمره منفی در پی دارد. بنابراین تا جایی که امکان دارد از پاسخ های تصادفی پرهیز کنید . در نهایت پاسخ ها را مرور کنید اما سعی در عوض کردن پاسخ ها را نداشته باشید.


- سئوال هایی که احساس می کنید اشتباه پاسخ داده اید، یک بار دیگر بررسی کنید به عقب برگردید و دوباره با دقت بیشتری مطالب مربوط به آن را بخوانید تا اشکال برطرف شود .


امیدواریم با بکارگیری نکات قید شده بتوانید روش صحیح تست زدن را در خود افزایش دهید فقط  نقاط  ضعف خود را قوت دهید تا بتوانید خود را برای آزمون سراسری آماده سازید.

 

نکانی برای موفقیت در آزمون دستیاری و phd

۱) با آمادگی کامل و به موقع در سر جلسه امتحان حاضر شوید. وسایل مورد نیاز مثل مداد، پاک کن، تراش و ساعت را به همراه داشته باشید. با این کار همه چیز در دسترس شما خواهد بود و نیازی به قرض گرفتن وسایل دیگران پیدا نخواهید کرد…

۲) با اطمینان خاطر و آرامش کامل در امتحان شرکت کنید. مثبت اندیشی کنید. همواره این جملات را در ذهن خود تکرار کنید: «من برای امتحان کاملا آماده ام و به خوبی از عهده آن برمی آیم». نگرانی را از خود دور کنید. هر گاه احساس نگرانی کردید، چند نفس عمیق بکشید تا آرام شوید. قبل از امتحان با دوستانتان راجع به اضطراب و دلشوره صحبت نکنید. بهتر است بدانید که نگرانی همچون یک بیماری مسری قابل سرایت به دیگران است.

۳) آرام ولی هوشیار باشید. به پشتی نیمکت تکیه دهید و راحت باشید.

۴) در ابتدا نگاهی گذرا به سوالات بیندازید. حدودا ۱۰ درصد از وقت خود را برای این کار صرف کنید. کلمات کلیدی (در سوالات) را مشخص کنید و برای پاسخ دادن به سوالات زمانبندی کنید. در حالی که سوالات را می خوانید، نکاتی که به ذهنتان می رسد و می تواند مفید باشد را در کنار آنها یادداشت کنید.
۵) برای پاسخگویی به سوالات از یک برنامه منظم پیروی کنید. ابتدا به سوالات ساده تر پاسخ دهید و بعد به آنها که نمره بیشتری دارند. سپس به ترتیب به سوالاتی پاسخ دهید که:

▪ مشکل تر هستند.


▪ جواب دادن به آنها وقت بیشتری می گیرد.


▪ نمره کمتری دارند.


۶) در امتحانات تستی برای انتخاب پاسخ درست دقت کنید.

▪ ابتدا پاسخ هایی را که می دانید اشتباه است، کنار بگذارید.


▪ اگر تست نمره منفی ندارد، از بین پاسخ های باقی مانده، پاسخ صحیح را انتخاب نمایید و یا حدس بزنید.


▪ اگر امتحان نمره منفی دارد و شما دلیل خاصی برای انتخاب پاسخ خود ندارید، حدس نزنید.


▪ شک نکنید، معمولا اولین گزینه ای که انتخاب می کنید، پاسخ صحیح است. پس پاسخ خود را تغییر ندهید، مگر این که واقعا به نتیجه قطعی رسیده باشید.

۷) در امتحانات تشریحی، قبل از پاسخ دادن به سوالات خوب فکر کنید.

▪ ابتدا نکات مهمی را که راجع به سوالات به ذهنتان می رسد، در چرک نویس یادداشت کنید.


▪ این نکات را به ترتیب شماره گذاری کنید.


▪ سپس آنها را تنظیم کرده و پاکنویس کنید.


۸) در پاسخ به سوالات تشریحی، به اصل موضوع بپردازید و حاشیه نروید.


▪ در جمله اول موضوع اصلی را بیان کنید.


▪ مقدمه ای برای آن بنویسید.


▪ سپس موضوع را با جزییات بیشتری شرح دهید.


▪ به سوال توجه کنید و فقط به آنچه از شما خواسته شده پاسخ دهید. از توضیحات غیرضروری و مثال های اضافی بپرهیزید.


۹) ده درصد از وقت امتحان را برای مرور مطالب کنار بگذارید.


▪ برای ترک کردن جلسه امتحان عجله نکنید.


▪ در انتها تمام سوالات را مرور کنید.


▪ مطمئن شوید که به تمام سوالات پاسخ داده اید.


▪ پاسخ ها را یک بار دیگر بخوانید و در صورت لزوم جمله بندی، املای کلمات و… را تصحیح کنید.

۱۰) وقتی نتیجه امتحان را گرفتید، آن را بررسی کنید.

▪ به اشکالات خود توجه کرده و سعی کنید در آن زمینه بیشتر مطالعه کنید.

▪ برای امتحانات آخر سال، سوالات امتحانات کلاسی را دوره کنید تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنید.


▪ بهترین روش یادگیری را که برای شما موثر بوده، انتخاب کنید.


▪ روش هایی که برای شما کارآیی لازم را نداشته، کنار بگذارید.


▪ سعی کنید بهترین روش را پیدا کرده و بر روی آن تمرین کنید تا به نتیجه مطلوب برسید.  

 

چگونه انگیزه خود را برای مطالعه افزایش دهیم

·         دانستن قوانین

شناخت قانون هر چیزی شما را به آن علاقمند می کند. اگر خیلی ها از تماشای تنیس لذت نمی برند به خاطر آن است که از قانون شمارش امتیازها در آن آگاهی ندارند.

قانون ورزشها، قانون بازیها، قانون برقراری یک ارتباط مؤثر، مقررات اجتماعی و قانون کتاب را کشف کنید.

قبل از شروع مطالعه کشف کنید محوری که مطالب کتاب حول آن دور می زند چیست؟ این کتاب بر چه موضوعی تأکید می کند؟ چه سبک و ساختاری دارد؟ چگونه می خواهید به من یاد بدهید؟

یکی از موارد بسیار مهم که شما معمولاً نادیده می گیرید، قانون و روش مطالعه است. در خواندن هر کتاب و مطالعه نیز برای آن که تمرکز عالی پیدا کنید و روش و قانونی وجود دارد که آن را بعداً بررسی خواهیم کرد. اکنون فقط به این نکته توجه کنید که برای یک مطالعه متمرکز باید به روش صحیح مطالعه کرد. اگر شما ندانید قانون بازی والیبال چیست نمی توانید آن را بازی کنید. در مورد مطالعه هم همین طور است. ابتدا باید روش مطالعه را فرا بگیرید.

·         زبان گردانی

وقتی شما چند دوست دارید، دوستی را که به شما بیشتر شبیه است، عاطفه و روحیه شما را دارد و به زبان شما سخن می گوید، بیشتر دوست دارید. به حرفهایش بیشتر توجه می کنید و حتی بیشتر او را به خاطر می سپارید. زبان کتاب، بک زبان ساده، عمومی و همگانی است و باید همچنین باشد. این شما هستید که باید پس از مطالعه، کتاب و متن و نمودار فرمولها را به زبان خود بیان کنید. “زبان گردانی”، یکی از اصول مطالعه است. فرمول انیشتین را به زبان خود تعریف کنید. ببینید که آن در زبان شما چه مفهومی دارد؟ یادتان می آید که وقتی سال اول دبستان بودید، باران را چگونه برای خود زبان گردانی کردید؟ نعلبکی را در لوله کتری برگرداندید و برای خود ابر و باران ساختید. پیچیده ترین مطالب علمی را همین طور که مطالعه می کنید و جلو می روید به زبان ساده، قابل فهم و بیان خوشایند خودتان برگردانید. از خود مثال بزنید و حتی آن متن را یک بار دیگر به زبان ساده خودتان بنویسید. اگر بخواهید عیناً مطالب کتاب را بخوانید و حفظ کنید عملاً نمی توانید یادگیری عمیقی داشته باشید. اما اگر با زبان گردانی مطالب را یاد بگیرید، خیلی راحتتر عین مطالب کتاب را بیان خواهید کرد و به خاطر خواهید سپرد. پس یادتان باشد:

“زبان گردانی” یعنی بیان مطالب دشوار کتاب به زبان ساده و خوشایند خودتان.

·         با کتاب شوخی کنید

وقتی تلویزیون تماشا می کنید یا با دوستتان صحبت می کنید، لبخندی بر لب دارید و راحتید، اما وقتی از کتاب و مطالعه صحبت می شود و به سراغ درسها می روید جدی و محکم و اخمو می شوید.

در روان شناسی حافظه و یادگیری گفته می شود: مطالبی که بار هیجانی بیشتری دارند، بیشتر در حافظه می مانند و بهتر به خاطر آورده می شوند چرا که هیجان، علاقه، تمرکز، و ورود مطلب به حافظه را موجب می شود. مثالی بزنیم: من به شما می گویم: همسایه ۱۸ سال قبلتان یادتان می آید؟ شما می گویید: نه. می گویم: همان که دو بچه کوچک داشت. می گویید: نه، به خاطر نمی آورم. می گویم: همان که پدرش فروشنده لباس بود و شما باز هم به خاطر نمی آورید. می گویم: همان که خانه شان آتش گرفت. یک مرتبه همه چیز در ذهنتان زنده می شود چرا که آتش گرفتن، بار هیجانی مؤثری داشته است. اگرچه آتش گرفتن، یک هیجان منفی در شما ایجاد کرده بود، در هر حال هیجان انگیز بود و همین هیجان باعث شده بود که شما خاطره آن را به خوبی به خاطر بسپارید.

با کتاب خود شوخی کنید. مثالهایی مهیج، شادی آفرین و حتی خنده دار بزنید. این موضوع به علاقه و تمرکز شما کمک زیادی می کند. بعد از این که خواندید الکترون در سیم حرکت می کند و به مقاومتی مثل لامپ برخورد می کند و لامپ را روشن می نماید، به زبان خودتان بگویید: موتور سوار (الکترون) در خیابانی خلوت (سیم) به سرعت حرکت می کند که ناگهان به دیواری (مقاومت) برخورد می کند و آن وقت احساس می کند که پروانه ها دور سرش می چرخند (روشن می شود).

هرچه می توانید به سخت ترین مطالب کتاب بار هیجانی مثبت بدهید و آن را بخوانید. وقتی که سدیم روی آب شناور است، به شدت حل می شود و اگر کبریتی بزنیم، بالای آن شعله ور می شود. تصور کنید اگر کسی در حال آب خوردن باشد و سدیمی در آب بیندازیم و به آن کبریت بزنیم، سبیلهایش می سوزد. اگر بخواهید می توانید با زبان خوشایند خودتان با تمام مفاهیم کتاب شوخی کنید. اگر در بحث گشتاور مثالی از الاکلنگ می آورند فقط به خاطر آن است که بازی مهیج الاکلنگ، گشتاور را در ذهن شما وارد کند. شما باید زرنگی کنید و مثالی مهیج بزنید.

با کتاب آنچنان شاد و مهیج برخورد کنید که گویی به دوست داشتنی ترین دوست خود رسیده اید.

·         توجه به لذتهای نهایی، نه دشواری مسیر

برای شروع هر کار باید این را بپذیرید که دشواریهای در مسیر وجود دارد و تلاش لازم است. پذیرش دشواری مسیر و رنج راهی که در پیش دارید شما را برای مقابله با این دشواریها و پیشرفت آماده می کند. عدم پذیرش این که هر مسیری با دشواری رو بروست به ویژه در آغاز راه، شما را افسرده و ناراحت می کند.

همین تمرینات تمرکز را در نظر بگیرید. ممکن است در ابتدا برایتان خیلی مشکل باشد ولی به تدریج که جلوتر می روید، تمرینات، ساده تر و قابل قبول تر می شود. برای میل پیدا کردن به انجام هر کار، باید به لذتهای پایان کار توجه کنید و به هیچ عنوان به دشواریهای مسیر فکر نکنید.

اگر باید روزی بیست صفحه مطالعه کنید، فکر خود را به رنج روزی بیست صفحه مطالعه متمرکز نکنید. بلکه به لذتهای نهایی که نصیبتان می شود توجه کنید. آنچه شما را به تلاش پیگیر و مستمر وا می دارد، میل به جذب لذتهاست. کسانی از کوه بالا می روند و قله را فتح می کنند که لذت رسیدن به قله را در ذهن می پرورانند. این افراد در طول مسیر هرگز به دشواری راه نمی اندیشند بلکه خود را در آن بالا مجسم می کنند و به این فکر می کنند که از آن بالا همه چیز زیباست. همین شوق ذهنی باعث می شود که آنها به راحتی، دشواری مسیر را بپذیرند و پیش بروند. حال آنکه اگر آنان تمام ذهنشان را معطوف به دشواری مسیر می کردند و مدام به این فکر می کردند که چقدر تا پایان راه باقی است، این رنج که در ذهنشان مجسم می شد، به سرعت آنها را خسته می ساخت.

همین که فکر خود را بر این متمرکز کنید که در پایان امتحانات چه نمرات درخشانی می گیرید و به لذت شکوه آن لحظه فکر کنید، این قدرت را پیدا می کنید که سختیهایی را که از ساعتها مطالعه و درس خواندن متحمل می شوید، به راحتی پشت سر بگذارید.

مدام در ذهن خود موفقیتهای نهایی را مجسم کنید. همچون ورزشکاری که به شوق لذتِ داشتن بدنی ورزیده و جسمی آماده در پایان کار، رنج زود بیدار شدن و سختی تمرینات را متحمل می شود. یادتان باشد همیشه این توجه به لذتهاست که تمرکز و علاقه ایجاد می کند.

·         اشتباه در برنامه ریزی

همین جا لازم است که به برنامه ریزی غلط و پیگیری نادرست برنامه های درسی اشاره کنیم. برنامه هایی که برای یک روز حجم زیادی از مطالب را در بر می گیرد، عملاً به خاطر همین حجم زیاد، تنفر ایجاد می کند. عده ای، وقتی برنامه ریزی می کنند که مثلاً از فلان کتاب، روزی یک صفحه مطالعه کنند، به جای آن که برنامه همان روز را اجرا کنند، مدام کتاب را ورق می زنند که چه راه زیادی باقی مانده است و همین توجه به دشواری مسیر طولانی بودن راه، شوق و علاقه و تمرکز را در آنها از بین می برد. از اجرای برنامه های روزانه فقط برنامه همان روز را انجام دهید و مطلقاً به این که “چند صفحه مانده” فکر نکنید. اشتباه بیشتر داوطلبان کنکور که باید تمام کتابهای چهار سال دبیرستان را بخوانند این است که پس از مدتی در ذهن خود به طولانی بودن راه فکر می کنند. باید همیشه به خاطر داشته باشید که هر روز فقط برنامه همان روز را اجرا کنید.

·         تعیین هدف

یکی از عوامل مهم در ایجاد تمرکز حواس و افزایش دقت در هنگام مطالعه، آگاهی از هدف مطالعه است. حتماً پیش از مطالعه برای خود مشخص کنید که هدفتان چیست. گفتن “هدف من یادگیری این فصل است.” یا “هدفم این است که نمره خوبی بگیرم.” و . . . بسیار نادرست است. چرا که اینها هیچ کدام هدف نیستند. اهداف، وقتی قابل دسترسی اند که مشخص، دقیق، روشن و واضح باشند. شما باید هدفها را از داخل فصلها استخراج کنید. مثلاً بگویید: هدف من این است که بدانم چرا انقلاب مشروطه شکست خورد. هدف من این است که بدانم فرق توندرا و تایگا چیست. هدف من این است که بدانم در آینه های مقعر، افزایش فاصله کانونی چه تغییراتی در تصویر ایجاد می کند. و . . .

همه این اهداف مشخص، جزیی و روشن هستند و به ذهن، برنامه می دهند. اشخاصی که قبل از مطالعه با طرح پرسشهایی برای خود، ذهنشان را مشتاق و جستجوگر می کنند. در تمام لحظات مطالعه به دنبال جواب هستند و این هدفمندی ذهن باعث می شود که به راحتی تمرکز حواس داشته باشید. باید همیشه به خاطر داشته باشید که هر روز فقط برنامه همان روز را دنبال کنید. هنگامی که شما در جستجوی یک هدف هستید، به اهداف دیگر نیز دست پیدا می کنید.

شاید خیلی از شما نگران باشید که اگر با یک هدف مشخص و جزیی پیش بروید، از مطالب دیگر که باید یاد بگیرید، باز بمانید. اما چنین اتفاقی نمی افتد. شما چند سؤال طرح می کنید تا ذهن خود را مشتاق و جستجوگر و متمرکز کنید. اهداف دیگر، خود به خود جذب شما می شود.

هدفدار بودن ذهن، هنگام مطالعه خیلی مهم است. آن قدر که ما می گوییم: یا مطالعه نکنید یا قبل از آن برای ایجاد تمرکز حواس در مطالعه، هدف خود را تعیین کنید.


کلمات کلیدی: روش مطالعه صحیح