آیین‌نامه ایمنی در کارگاه‌های دامپروری

فصل اول ـ تعاریف
دام:به حیواناتی )چهارپایان، پرندگان، آبزیان و حشرات) اطلاق می‌گردد که برای امور تغذیه انسان و یا تغذیه دام و فعالیت‌های اقتصادی، تولیدی، آزمایشگاهی، ورزشی و تفریحی، تولید، نگهداری و پرورش داده می‌شوند.
دامپرور:شخصی است حقیقی یا حقوقی که با استفاده از روشهای علمی، فنی و تجربی دامپروری، اقدام به پرورش یک یا چند نوع دام بنماید.
کارگاه دامپروری: به محل مستقل دامپروری اطلاق می‌گردد که کارگر به درخواست کارفرما یا نماینده او به تولید، پرورش و نگهداری انواع دام مطابق با مقررات نظام جامع دامپروری و سایر قوانین اشتغال دارد.
مجتمع دامپروری: مکانی است که در آن تعدادی واحد دامداری با یک نوع دام و شیوه بهره‌برداری واحد، با رعایت ضوابط مربوط ایجاد می‌گردد.
جایگاه دام: به هر نوع محل نگهداری و پرورش دام، اعم از مسقف و غیرمسقف گفته می‌شود.
خوراک دام: به کلیه مواد اعم از خام و فراوری‌شده اطلاق می‌گردد که برای تغذیه به منظور تولید، نگهداری و رشد دام مورد مصرف قرار می‌گیرد.
راهرو و جایگاه مهار: محل ویژه­ای است که برای هدایت و مهار دام به منظور انجام برخی عملیات خاص روی آنها به کارگرفته می‌شود.
توجه:تصاویر بعضی از مواد آیین‌نامه برای استفاده و بهره‌برداری به پیوست می‌باشد.
فصل دوم ـ مقررات عمومی:
ماده1ـ کارفرما مکلف است نسبت به شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار اقدام نمودهو ضمن نصب تابلوها و علائم هشداردهنده، اقدامات کنترلی مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالی به عمل آورد.
ماده2ـ کارفرما مکلف است معاینات بدو استخدام و دوره‌ای را برای کارگران خود مطابق مواد 91 قانون کار و 90 قانون تامین اجتماعی انجام دهد.
ماده3ـ کارفرما باید در انتخاب و به کارگماری کارگران دقت نماید و افرادی را به­کارگمارد که از نظر بدنی و روانی متناسب با نوع کار باشند.
ماده4ـشرایط محیط کار باید به گونه‌ای باشد تا ایمنی افرادی که وارد کارگاه می‌شوند، تامین گردد.
ماده5 ـ تابلـوهای برق، تجهیزات اطفاء حریق و تاسیسات امدادی نباید در مسیر حرکت و جایگاه نگهداری دام‌ها تعبیه شوند.
ماده6 ـ خوراک­های دامی که امکان احتراق خود به خودی در آن‌ها وجود دارد باید در بسته‌ها یا کیسه‌های سالم با حجم مشخص ذخیره و نگهداری و با رعایت فواصل مناسب انبارداری شوند.
ماده7ـ جهت تسهیل در دسترسی بهتر ماشین­های آتش‌نشانی و سرایت دیرتر آتش به نقاط دیگر، رعایت حداقل فاصله بین سازه‌ها الزامی است. به نحوی که امکان اطفاء حریق، طبق ضوابط سازمان آتش نشانی مقدور باشد.
ماده 8 ـ کلیه جایگاه­‌ها، تاسیسات، انبارها و مخازن و سایر مکان‌هایی که در آنها امکان ایجاد گرد و غبار، بخار، گاز می‌باشد، باید به تهویه مناسب و متناسب با نوع آلاینده‌های تولیدی مجهز گردند.
ماده 9ـ کف قسمت های مختلف دامداری باید از مصالحی ساخته شود که احتمال سر خوردن و لغزندگی از بین برود و ضمنا شیب کافی برای انتقال پساب‌ها به کانال‌های فاضلاب در نظر گرفته شود.
ماده10ـ در صورت ضدعفونی ساختمان، جایگاهها، وسایل و ماشین‌آلات با روش گازدهی، ضمن رعایت توصیه­های کارخانه سازنده ماده شیمیایی و دستورالعمل‌های سازمان دامپزشکی کشور، حیوانات و افراد، از محل مورد نظر دور نگهداشته شده وکارگران باید بی­درنگ پس از قرار دادن ظروف گازهای شیمیایی (فرمالین و نظایر آن) در درون سالن­ها، محل را ترک کنند.
ماده11ـ کلیه معابر، پله‌ها، راهروها و کف سالن­ها (به استثنای کف سالن‌های مرغداریبا سیستم پرورش در بـستر) و کارگاه­ها باید مرتباً از مواد دفعـی حاصل از حیوانات و گل و لای پاک­سازی شوند.
ماده12ـنرده­ها، درها، جایگاه­های مهار، راهروها وکلیه موانع و محدودکننده­ها باید فاقد هر گونه تیزی و برآمدگی بوده و از استحکام کافی برخوردار باشند.
ماده13ـ کارفرما مکلف است به منظور تامین روشنایی مورد نیاز و مناسب حیوانات در سالن ها و جایگاهها اقدامات لازم را به عمل آورد.
ماده14ـ در مکان­هایی که امکان ایجاد گاز یا گرد و غبار قابل انفجار وجود داشته باشد باید از سیستم تهویه و تجهیزات ضدجرقه استفاده گردد.
ماده15ـ نصب دستگاه‌های تشخیص گاز به همراه سیستم‌های هشداردهنده در قسمت‌هایی که احتمال تجمع و تولید گازهای خطرناک در آنها وجود دارد از قبیل سیلوها و گودال­های کود ضروری است.
ماده16ـ بین سالن‌ها و تاسیسات واحدهای مرغداری باید عاری از هرگونه گیاه و همچنین علف‌های هرز باشد.
ماده17ـ مایعات قابل اشتعالی که بعنوان سوخت مصرفی در کارگاه‌های دامپروری به کار می‌رود باید در مخازن مخصوص، مطابق با مفاد آیین‌نامه حفاظتی مواد خطرناک، مواد قابل اشتعال، مواد قابل انفجار (مصوب شورای عالی حفاظت فنی) انبار گردد.
ماده18ـ کارفرما مکلف است وسایل کمکهای اولیه مناسب را تهیه و در دسترس کارگران قرار داده و در صورت لزوم نسبت به انتقال افراد آسیب‌دیده به نزدیک‌ترین مرکز درمانی اقدام نماید.
ماده19ـ کارفرما مکلف است متناسب با نوع کار با همکاری مراجع ذیصلاح امکان آموزش کارگران در واحد دامپروری را در زمینه‌های مختلف رفتارشناسی دام، نحوه نزدیک‌شدن و نگهداری ایمن و بی‌خطر دام‌ها، ایمنی در محیط کار، بیمایهای دامی، بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، آلودگی‌های انگلی و عفونی، روش کار ایمن با ابزارها، ماشین‌ها و دستگاه‌ها و خطرات احتمالی کار با آنها و کمک‌های اولیه را فراهم نماید.
ماده20ـ کانال‌ها، مجاری و آبراه­های پساب باید دارای شیب مناسب بوده تا ضمن تخلیه و هدایت سریع آنها به منبع تصفیه، از تجمع، ماندن و پس زدن پساب‌ها به کف سالن­ها و انتشار آن در محوطه و زمینهای اطراف کارگاه جلوگیری شود و نحوة انتقال پساب‌ها به نحوی باشد که امکان انتشار و تماس با کارگران وجود نداشته باشد.
ماده21ـ طراحی کانال­های پساب، باید با توجه به دبی جریان بوده و دارای پوشش مشبک یا حفاظ نرده‌ای مستحکم و قابل شستشو با آب و مواد ضدعفونی‌کننده باشد.
ماده22ـ طراحی مسیر انتقال ضایعات، پسماند‌ها و پساب‌ها باید به گونه‌ای باشدکه از داخل سایر واحدهای دیگر عبور داده نشود.
ماده23ـ نگهداری، ضبط، دفع، انهدام و سوزاندن ضایعات و لاشه‌ها باید طبق موازین بهداشتی و رعایت مسائل زیست محیطی به نحوی انجام گیرد که خطری برای سلامت کارگران و سایرین ایجاد ننماید.
ماده24ـ خوردن، آشامیدن، استعمال دخانیات و انجام هرگونه شوخی و اعمال ناایمن دیگر در حین فعالیت ممنوع است.
ماده25ـ مواد شیمیاییپاک‌کننده و ضدعفونی‌کننده باید توسط افراد ماهر و آموزش‌دیده و با استفاده از وسایل حفاظت فردی مناسب، طبق دستورالعمل­های ذیربط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان دامپزشکی کشور و شرکت سازنده، آماده‌سازی و استفاده شوند.
ماده26ـ کلیه مواد ضدعفونی‌کننده، سموم دفع آفات باید در انبارقفل­دار، درون کابینت یا کمد مشخصی و دور از دسترس افراد غیرمسئول نگهداری شود. نحوه نگهداری و استفاده از این مواد، باید وفق آئین­نامه حفاظتی سموم دفع آفات در کارگاه‌ها (مصوب شورای عالی حفاظت فنی) و دستورالعمل‌های سازمان دامپزشکی کشور باشد.
ماده27ـ کارفرما مکلف است در مکان‌های آماده‌سازی و استفاده از سموم و مواد ضدعفونی‌کننده شیمیایی، حداقل تجهیزات لازم مانند دوش و چشم‌شوی اضطراری را پیش بینی نماید.
ماده28ـ اطراف کمدهای نگهداری سموم و مواد شیمیایی باید عاری از اشیاء دیگر باشد. ضمنا زمین پیرامون آن باید دارای شیب مناسب بوده تا در صورت نشت تصادفی و یا ریخته شدن آن مواد، توسط کانال‌های زهکشی جمع‌آوری و منتقل شود، به نحوی که وارد مخازن و آبهای زیرزمینی و جاری نگردد.
ماده29ـ قرار دادن هرگونه وسایل اضافی و مواد خوراکی و پوشاک و وسایل ایمنی و نظایر آن در داخل و روی کمدهای نگهداری سموم و مواد شیمیایی ممنوع است.
فصل سوم ـ مقررات اختصاصی
بخش اول: مقررات ایمنی دستگاه‌ها و ابزارآلات
ماده30ـ کلیه قسمت­ها و محورهای انتقال‌دهنده نیرو، مانند تسمه، فلکه ‌(پولی)، چرخ دنده، چرخ­ لنگر، چرخ ­فلکه، زنجیر، چهارشاخ­ گاردان، غلتک و نیز سایر قسمتهای خطرناک دستگاه­ها، باید طبق آیین­نامه حفاظت در مقابل خطرات وسایل انتقال نیرو و سایر آیین‌نامه‌های مرتبط (مصوب شورای عالی حفاظت فنی)، حفاظ­گذاری و ایمن‌سازی گردند.
ماده31ـ حصارها و بدنه فلزی تجهیزات الکتریکی و تابلوهای برق، کلیه اجزای فلزی سیم‌کشی و نیز سپر(شیلد) حفاظ‌های فلزی کابل‌ها و تاسیسات فلزی باید مطابق آیین‌نامه ایمنی سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) که مصوب شورای عالی حفاظت فنی می‌باشد، به اتصال زمین مؤثر و مناسب، مجهز گردند.
ماده32ـ ماشین­ها و دستگاه‌های الکتریکی باید قبل از شروع به کار توسط افراد ماهر بازدید شود.
ماده33ـ تعمیر و نگهداری، روغن‌کاری، تمیز کردن، تعویض قطعات دستگاهها و ماشین‌ها باید توسط افراد آموزش‌دیده و با اطمینان از قطع جریان برق انجام پذیرد.
بخش دوم: وسایل حفاظت فردی
ماده34ـ کلیه کارگران دامپروری باید متناسب با نوع کار به لباس کار و سایر وسایل حفاظت فردی مناسب تجهیز گردند.
ماده35ـ کارفرما مکلف است به کارگرانی که در معرض تماس با گرد و غبار، مواد فعال بیولوژیکی و مواد شیمیایی هستند عینک، ماسک تنفسی مناسب و لباس کار نفوذناپذیر در برابر مواد مذکور تحویل دهد.
ماده36ـ کارگران باید درهنگام کار در واحدهای دامپروری به ویژه اصطبل‌­ها و کار در اطراف گاوها و محوطه پرورش شترمرغ، بسته به نوع کار از چکمه، کفش­های ایمنی پنجه فولادیو کفشهای آجدار استفاده کنند.
ماده37ـ کارگرانی که به طور مستمر در معرض تابش نور خورشید قرار دارند باید مجهز به کلاه آفتابی باشند.
ماده38ـ کارگران باید در هنگام کار با کود شیمیایی از دستکش لاستیکی و در کار با آفت‌کشها از دستکش لاتکس استفاده کنند.
ماده39ـ کارگرانی که با مواد شیمیایی، حمل دستی طیور، دام بیمار، کمک به زایماندام، تلقیح مصنوعی و نیز سوارکاری و نظایر آن مشغول کار هستند با توجه به نوع کار باید به دستکش حفاظتی مناسب تجهیز گردند.
ماده40ـ در هنگام ضدعفونی به روش شعله‌افکنی جایگاههای دام، کارگران باید به وسایل حفاظت‌ فردی مناسب مانند ماسک تنفسی، دستکش، عینک و لباس کار تجهیز گردند.
بخش سوم: حمل و نقل، جابه­جایی و مهار دام، طیور و حیوانات خانگی
ماده 41ـ حمل و نقل دام زنده باید با وسایل نقلیه ویژه حمل مخصوص دام که مجهز به جایگاه­های مخصوص می‌باشد، انجام گیرد.
ماده42ـ فضای درونی وسایل حمل دام باید دارای شرایط مناسبی از نظر روشنایی و تهویه برای جابجایی دام‌ها باشد.
ماده43ـ کف تریلرهای حمل دام نباید صاف و لغزنده بوده و فضای درونی وسایل حمل دام به ویژه تریلر حمل اسب، گاو و گوسفند و بز بخش­بندی‌شده و دیوارها و میله‌های سینه­ای آن مجهز به بالشتک باشد.
ماده44ـ تریلر مخصوص حمل دام باید مجهز به یک در (راه خروجی) از جلوی تریلر باشد تا فرد راهنما یا مراقب، از آن در، تریلر را ترک یا وارد کابین راننده شود.
ماده45ـ تریلرهای وسایل حمل دام باید مجهز به رمپ بارگیری باشند.
ماده46ـ سکوها و محل­های تخلیه و بارگیری دام و طیور در شب باید از نور کافی برخوردار باشد.
ماده47ـ سکوی بارگیری باید بدون فاصله و همسطح طبقات درون وسایل حمل دام باشد.
ماده48ـ برای انتقال دام‌ها از جایگاه و بارگیری آنها درون کامیون­های دو طبقه و یا کار روی دام، راهروی هدایت دام­ها باید دارای دیواره‌های محکم و قابل شستشو، قوسی شکل، بلندتر از قد دام بوده و کف آن شیب‌دار باشد. در کنار راهروی هدایت و انتقال، باید راهروی پیاده­روی مستقل، جهت هدایت دام، عبور یا فعالیتهای لازم به صورت بی‌خطر برای کارگران تعبیه گردد. اگر راهروی پیاده­رو بیشتر از 45 سانتی­متر بالاتر از زمین باشد، باید به نردة حفاظتی تجهیز گردد تا از خطر سقوط کارگران جلوگیری شود.
ماده49ـ حمل و نقل، بارگیری و تخلیه دام از خودروی حمل آنها به واحد دامپروری و کشتارگاه باید به شکلی انجام پذیرد که نیاز به حضور و هدایت مستقیم دام­ توسط کارگران نباشد.
ماده50 ـ سوار و پیاده کردن دام‌های بزرگ از قبیل اسب و شترمرغ از تریلرتوسط یک نفر به تنهایی ممنوع است.
ماده 51 ـ کلیه مکان‌هایی که برای دسترسی کارگران به دام تعبیه می‌شود باید از استحکام لازم و ایمنی کافی برخوردار باشد.
ماده52 ـ هنگام استفاده از راهروی مهار ثابت و دایمی سوارکردن، جلوی این مهار باید باز بوده و به جای سطح ناصاف، دارای پلکان بوده و دیوارهای آن یکپارچه باشد.
ماده53 ـ برای مهار تعداد زیادی از گوسفندان در زمان کوتاه به منظور کارهایی مانند سم چینی، توزین، شیرگیری و جداسازی بره میش­ها از بره قوچ ها و نظایر آن باید از راهروهای مهار جداسازی استفاده گردد. تیرها، دیواره‌ها و میله‌های اطراف راهروی مهار جداسازی باید از استحکام کافی برخوردار باشند.
ماده54 ـ در شرایطی که امکان دسترسی به جایگاه‌ها یا آغل‌های ثابت برای گوسفندان وجود ندارد، کارفرما مکلف است، حصارهای موقتی مانند: دیوارهای سیمی سبک و قابل حمل، دیوارهای چوبی یا پنل‌های تاشو (آکاردئونی)، حصارهای برف­گیر یا سیم‌های (توری‌های فلزی) بافته شده مهیا نماید به شرطی که:
الف ـ در آن از تیرهای آهنی که نگهدارنده این حصارها می باشند، استفاده گردد.
ب ـ دروازه یا موانعی که قابل تغییر به اندازه‌های بزرگترند به عنوان درهای این حصارها بهره برد.
پ ـ بلندی دیوار و موانع این حصارها دست کم 90 تا 106 سانتی متر باشد.
ماده55 ـ استفاده از سیم­های خاردار به عنوان حصار برای کنترل دام­ ممنوع است.
ماده56 ـ نگهداری، هدایت و کار کردن روی دام باید طوری باشد که از وارد کردن تنش، ایجاد تحریک، رم کردن دام و در نهایت ایجاد خطر و آسیب به کارگران جلوگیری شود.
ماده57 ـ استفاده نابجا از هرگونه ابزار، دستگاه یا حرکات، که منجر به ترسیدن یا رمیدن حیوانات می‌گردد، ممنوع است.
ماده58 ـ استفاده از وسایل مهارکننده متناسب با نوع عملیات و نوع دام مانند راهرو مهار، بالابرهای دستی، میزهای کج‌شونده، جایگاه‌های مهار کج‌شونده، یک‌ورشونده و پشت و رو شونده، سکوی شیردوشی، سکوی پیرایش، سکوی یـوغ گردن، جعبه کیفی نگهداری حیوانات کوچک، دماغ‌گیر (حلقه بینی)، لواشه، پوزه‌بند و مانند آنها برای انجام اعمال مختلف روی آنها الزامی است.
ماده59 ـ قبل از ورود دام‌ها به یک فضا یا جایگاه محدود یا راهرو باید زمانی را برای انطباق و سازگاری دام‌ها در محوطه انتظار در نظر گرفت.
ماده60 ـ در جایگاه­های ویژه دام مختص جفت‌گیری یا اسپرم‌گیری باید تدابیری اتخاذ گردد تا کارگران از آسیب های احتمالی آنها در امان باشند.
ماده61 ـ در فضاهای بسته و محصور، جایگاه‌ها، راهروها، باید راه‌های خروج اضطراری برای کارگران تعبیه نمود.
ماده62 ـ در حین جابجایی دام، ورود کارگران به راهروها و جایگاه‌های مهار و دام ممنوع است.
ماده63 ـ طراحی و ساخت رمپ‌های بارگیری، راهروها وجایگاه‌های مهار باید به گونه‌ای باشد که با کاهش سر و صدا و محدود کردن
/ 0 نظر / 152 بازدید