آئین نامه بهداشت محیط مدارس

آیین نامه

 بهداشت محیط مدارس

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                 باسمه تعالی

 

مقدمه :

ایمنی وبهداشت محیط مدرسه که در فصل چهارم آیین نامه اجرایی مدارس به آن توجه شده ، از اصول اولیه بهداشت مدارس است . بدون شک یکی از مولفه هایی که در آموزش وپرورش کودکان تاثیر اجتناب ناپذیر دارد محیط مادی وفیزیکی حاکم بر مدرسه است . محیط مدارس باید به گونه ای باشد تا از هر لحاظ به نیاز های جسمی ، روانی واجتماعی دانش آموزان پاسخ دهد . در آموزش وپرورش نوین فضای فیزیکی به عنوان یک عامل زنده وپویا در انجام فعالیت های آموزشی وتربیتی دانش آموزان تلقی می گردد . چنانچه در مدرسه آب سالم ، سرویسهای بهداشتی ، فضای کافی ، تجهیزات و وسایل مناسب واستاندارد ، سیستم صحیح جمع آوری زباله وفا ضلاب وجود نداشته باشد وبه  طور کلی آسایش محیطی فراهم نشود ، به طور قطع تلاشهای آموزشی وپرورشی معلمان ومربیان بازدهی مطلوب نخواهد داشت .دراین راستا این آیین نامه جهت ایجاد هماهنگی وبرخورداری مدارس از استانداردهای موجود به منظور ایجاد فضای فیزیکی مناسب برای تعلیم و تربیت نسلی پویا تهیه گردیده است .

  ماده 1 :

محلی که برای احداث مدرسه در نظر گرفته می شود :

باید در فاصله وموقعیت مناسبی نسبت به مراکز جمعیتی ونواحی مسکونی وآموزشی بوده ،در مالکیت آموز ش وپرورش وداخل محدوده شهری یا روستا قرار داشته  وامکان دسترسی به تاسیسات مانند آب ، برق ، تلفن وگاز داشته باشد. بر اساس مطالعات اقلیمی منطقه ، در هنگام احداث ساختمان مدرسه ، رعایت نکات زیر ضرروی است :

با توجه به تعیین جهت وزش باد ، زمین انتخابی  نباید در مسیر ومجاورت عوامل  آلودگی زا مانند :کارخانجات صنعتی ، شیمیایی ، محلهای دفن زباله ، فاضلاب شهری ، دامداری ، مرغداری ، دباغ  خانه ها ، کشتار گاهها ، کوره های آجر پزی ، محل انباشت کود وسایر مراکزی که به نحوی ممکن است ایجاد دود ، بو وگرد وغبار نماید ، قرار داشته باشد .

باید دقت شود تا محل احداث مدرسه در جوار بیمارستان ، تیمارستان ، گورستان ، زندان ، خطوط راه آهن ، بزرگراهها قرار نداشته وخارج از حریم کابلهای فشار قوی برق  ( هوایی یا زمینی ) ،خطوط اصلی وفرعی گاز رسانی ، پستهای زمینی فشار قوی ، پمپ بنزین ، محل عرضه وفروش کپسولهای گاز ، انبار های مواد محترقه ، منفجره ، ترکیبات شیمیایی مانند  : کاغذ ، پارچه ، لاستیک ، چوب ، الیاف ،بافت وغیره ونیز در مسیر حوزه های  آبریز فرعی واصلی رودخانه واقع نشود .

تبصره 1 :

در صورتی که احداث مدرسه در نزدیک محیطهای ذکر شده در ماده 1 اجتناب ناپذیر واجباری باشد ، باید حداقل 500 متر با مراکز فوق فاصله داشته باشد .

تبصره 2 :

درصورتی که ابتدا مدرسه احداث شده باشد ،سایر مراکز باید فاصله مناسب ( حداقل 500 متر ) تا مدرسه را رعایت نمایند .

ماده 2 :

معیار محاسبه مساحت زمین مورد نیاز به منظور احداث مدرسه ، تعداد دانش آموزانی خواهد بود که در آن مدرسه به تحصیل اشتغال  خواهند داشت ومتناسب با دوره های ابتدایی ، راهنمایی ومتوسطه وبر اساس سرانه بنا ومحوطه با اخذ نظرات معاونت تربیت بدنی و تندرستی به لحاظ زمین های ورزشی مورد نیاز ونیز فضا های بهداشتی به ازاء هر دانش  آموز طبق ضوابط ومعیارهای طراحی فضا های آموزشی وپرورشی سازمان نوسازی ، توسعه و تجهیز مدارس واستاندارد ملی 2086 موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران خواهد بود .

تبصره 1 :

برای احداث مدارس فنی و حرفه ای ، مدارس شبانه روزی ومدارس کار ودانش حسب مورد علاوه بر زمین ا شاره شده درماده 2 این آیین نامه باید زمین کافی جهت احداث کارگاه ،آزمایشگاه اختصاصی ، فضا های ورزشی ، خوابگاه ، سالن غذا خوری ، آشپزخانه وانبار در نظر گرفته شود .

تبصره 2 :

تعداد طبقات مدارس برای دوره های ابتدایی وراهنمایی حتی الامکان دوطبقه ودر صورت ضرورت حداکثر سه طبقه وبرای دبیرستانها وهنر ستانهای فنی وحرفه ای وکار ودانش حداکثر چهار طبقه مجاز است .

تبصره 3 :

ضوابــــــط احداث خوابگاه ، سالـــــن غذا خوری ، آشپــــــزخانه ، انبار ، سردخانه ، بوفه ، حمام ، سرویسهای بهداشتی و ......براساس آیین نامه ماده 13 قا نون مواد خوراکی ، آشامیدنی ،  آرایشی و بهداشتی وضوابط ومعیارهای طراحی فضاهای آموزشی وپرورشی سازمان نوسازی ، توسعه وتجهیز مدارس کشور رعایت گردد .

 تبصره 4:  

آیین کار مکان یابی وساختمان ، تجهیزات وبهداشت بو فه مدارس می بایست با استاندارد 4072 موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران مطابقت داشته باشد .

ماده 3 :

لازم است نقشه های ساختمانی مدارس وسایر فضاهای مرتبط  در مقا طع مختلف تحصیلی منطبق با معیارهای بهداشتی وبر اساس استانداردهای موجود در ضوابط طراحی فضاها ( مربوط به سازمان نوسازی ، توسعه وتجهیز مدارس کشور وبند 7 استاندارد ملی ایران شماره 2086 موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران ) طراحی شود .

تبصره :

هر گونه اصلاحات تعویض محل وتوسعه ساختمان مشمول ماده 3 این آیین نامه خواهد بود .

ماده 4 :

دیوارهای کلاسها باید کاملاً خشک ، بدون درز ، صاف وحداقل تا ارتفاع کف پنجره ها از سنگ مناسب استفاده شده وبقیه سطح دیوار مطابق با جدول رنگ فضاهای آموزش وجداول نازک کاری رنگ آمیزی گردد  وتمهیدات لازم جهت جلوگیری از انتقال صوت به کلاس مجاور انجام شود .

ماده 5 :

کف کلاسها ، راهروها وپله ها باید مقاوم ، مسطح وقابل شستشو بوده ولغزنده نباشد .

ماده 6 :

سقف کلاسها باید صاف ، بدون درز وشکاف وبه رنگ روشن باشد .

ماده 7 :

تابلو کلاس درس باید در محلی مناسب که نور کافی به آن می رسد قرار داشته ودرمعرض دید کامل دانش آموزان وبه رنگ سبز مناسب وغیر براق باشد ، تا از ایجاد خیرگی بر اثر بازتاب نور جلوگیری گردد .فاصله تابلو کلاس درس از اولین ردیف دانش آموزان نباید از 20/2 متر کمتر باشد .

ماده 8 :

برای هر نفر دانش آموز در کلاس حداقل باید 25/1 متر مربع سطح در نظر گرفته شود .

حداکثر ابعاد قابل قبول برای کلاس درس 8 متر طول و7 متر عرض می باشد. ارتفاع سقف کلاس نباید از 3 متر کمتر باشد .

ماده 9 :

ضوابط ارگونومی ( مناسبات فیزیکی بدن ) برای دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی باید بر اساس معیارها وضوابط طراحی سازمان نوسازی مدارس ومرکز سلامت محیط وکار وبند 6 استاندارد ملی ایران شماره 2086 موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران ، در ساخت تجهیزات ،منطبق باشد .

ماده 10 :

پله های مشرف به پرتگاه در مدارس باید لغزنده نبوده وبه نرده مناسب مجهز باشد .

ماده 11 :

حداکثر ارتفاع پله در مدرسه 18 سانتی متر وحداقل عرض آن 30 سانتی متر وطول آن حداقل 30/1 متر باشد .

ماده 12 :

نقشه مدارس استثنایی ، طبق ضوابط واستانداردهای موجود برای معلولین بوده وکلاسها در طبقه همکف درنظر گرفته شود .

ماده 13 :

درو پنجره های مشرف به فضای خارج ، برای جلوگیری از ورود حشرات باید به توری سیمی مناسب مجهز باشند وپنجره های طبقات فوقانی مشرف به پرتگاه علاوه بر مورد فوق دارای نرده محافظ یا کتیبه ثابت باشد . ( از جام شیشه بزرگ استفاده نشود. )

 ماده 14 :

کلاس دانش آموزان خردسال باید در طبقات پایین تر ساختمان قرار گیرد .

 ماده 15 :

ایجاد هر گونه بالکن وتراس مرتبط با کلاس ممنوع است .

ماده 16 :

سالن اجتماعات ،کارگاه ، آزمایشگاه ، مکانهای ورزشی واتاقهای عمومی در نقشه ساختمانی مدرسه طوری منظور شود که مزاحمتی برای  کلاسهای درس بوجود نیاورد .

ماده 17 :

درمدارس شبانه روزی مساحت اتاق خواب باید مطابق استانداردهای طراحی فضای سازمان نوسازی ، توسعه وتجهیز مـــــدارس ومرکز سلامت محیط وکار ، برای هر اتاق خواب حدود 40 متر مربع با 4 تخت دوطبقه به ظرفیت 8 نفر باشد .( برای هر نفر 5 متر مربع سطح درنظر گرفته شود .)

تبصره :

 حداکثر تعداد افراد در هر اتاق عمومی نبایستی بیش از 8 نفر باشد .

ماده 18 :

/ 0 نظر / 3 بازدید