مخاطرات شغلی در بیمارستانها 1

علل استرس شغلی چیست ؟

طبق تعریف انستیتو ملی ایمنی و بهداشت حرفه ای آمریکا ( NIOSH ) استرس شغلی عبارتست از :« پاسخ های حسی و جسمی مضر در زمانی که نیازهای شغلی با توانائی ها ، منابع یا نیازهای کارمند مطابقت ندارد » . فاکتورهای محیط کار ( استرسور های شغلی ) که می توانند موجب استرس شوند عبارتند از :

 

  •         فاکتورهای سازمانی ( ارتباط میان فردی ضعیف ، شیوه های مدیریتی غیر منصفانه )
  •         فاکتورهای اقتصادی و مالی
  •          تضاد بین کار ، نقش و مسئولیت ها نسبت به خانواده
  •          پی آمد های پیشرفت شغلی و آموزشی ( فقدان فرصت برای رشد و ترقی )
  •         جو سازمانی فقیر ( عدم الزام مدیریت به ارزشهای درونی ، روش های ارتباطی غلط )

استرسورهای رایج در مراکز مراقبت های بهداشتی شامل موارد زیر می باشد :

  •          میزان ناکافی شمار کارکنان
  •          ساعت کاری طولانی
  •          نوبت کاری
  •          ابهام نقش
  •          تماس با مواد عفونی و خطرناک

تنوع استرسورها در میان مشاغل مراقبت های بهداشتی و حتی در درون مشاغل وابسته به نوع وظیفه انجام یافته است.

بطور کلی ، طی مطالعات انجام شده بر روی پرستاران ، فاکتورهای زیر که مرتبط با استرس میباشند ، یافت شده است :

  •          بار کاری بالا
  •          فشار زمانی ( کوتاه بودن زمان برای به پایان رساندن مطلوب وظیفه )
  •          فقدان حمایت اجتماعی در کار ( خصوصاً از سوی سوپروایزرها ، سرپرستارها و بالاترین مقام مدیریتی )
  •          تماس با بیماریهای عفونی
  •          آسیب های ناشی از مجروح شدن توسط سوزن سرنگ
  •          تماس با خشونتها و تهدید های مرتبط با کار
  •          فقدان خواب کافی
  •          ناسازگاری و ابهام نقش
  •          کمبود پرسنل
  •         پیامدهای پیشرفت شغلی
  •         سروکار داشتن با بیماران صعب العلاج

فاکتورهای مرتبط با استرس در میان پزشکان عبارتند از :

  •          ساعت کاری طولانی
  •          حجم کار ی زیاد
  •          سروکار داشتن با مرگ و افراد در حال فوت
  •         تضاد میان فردی با دیگر پرسنل
  •          تهدید ناشی از دادخواست به علت معالجه غلط

کیفیت خدمات ارائه شده از سوی بیمارستان جهت مراقبت از بیماران نیز در ایجاد استرس بر روی کارکنان مراقبت های بهداشتی موثر است . عقیده بر این است که سازمان ارائه کننده خدمات مراقبتی با کیفیت بالا ممکن است در درک استرس ناشی از فشار شغلی و بار کاری بالا اثر بگذارد ، به این خاطر که اینگونه خدمات احتمالاً در دسترسی به منابع و حمایتها ی بیشتر انعکاس میابد .

  

 مضرات بالقوه تاثیر بهداشتی استرس شغلی چیست ؟

استرس ممکن است با انواع عکس العمل های زیر همراه باشد :

  •          روانشناختی ( تحریک پذیری ، نارضایتی شغلی ، افسردگی )
  •         رفتاری ( مشکلات خواب ، غیبت )
  •          جسمی ( سردرد ، آشفتگی معده ، تغیرات فشار خون )

یک حادثه تروماتیک حاد می تواند موجب اختلال استرس تروماتیک شغلی ( PTSD ) شود . البته نه به این صورت که در هر شخص مبتلا به تروما ، خستگی شدید و PTSD ضعیف پیشرفت کند .

هرچند فاکتورهای شخصی ( استراتژی های تسلط به کار ) و منابع اجتماعی می توانند عکس العمل استرسورهای شغلی را تا چند درجه بهبود بخشند ، شرایط کاری می تواند نقش بزرگی را در قرار گرفتن کارکنان در ریسک پیشرفت مشکلات بهداشتی ، بازی نماید .

  

چگونه می توان استرس را در محیط کار کنترل نمود ؟

راه بسیار موثر برای کاهش استرس شغلی ، رفع استرسورها بوسیله طراحی مجدد مشاغل و ایجاد تغییرات سازمانیست . سازمانها باید اقدامات پیشگیرانه زیر را انجام دهند :

  •          مطمئن شوید که بار کاری متناسب با کارکنان ، توانائی ها و مقدوراتشان است .
  •          نقش و وظایف کارکنان بطور وضوح تعریف شود .
  •          فرصتی به کارکنان داده شود تا در تصمیم گیری ها و امور موثر در شغلشان سهیم باشند .
  •          بهبود روابط .
  •          کاهش ابهام در پیشرفت و چشم انداز آینده شغلی .
  •         مهیا نمودن فرصتی برای تعامل اجتماعی در میان کارکنان .

مداخله های سازمانی بسیار رایج که در مراکز مراقبت های بهداشتی اجرا شده است شامل :

  •          فرایندهای تیمی
  •          تیم های مراقبت های بهداشتی چند منظوره و
  •          مداخله های چند جزئی می باشد .

فرآیند تیمی یا روش های مشارکتی کارکنان ، فرصتی به پرسنل می دهد تا در تصمیم گیری ها و امور موثر در شغلشان مشارکت نمایند . خط مشی تیمی با طراحی مجدد سیستم های عرضه خدمات مراقبتی به بیماران یا آماده نمودن اینگونه خدمات ( مانند تیم پرستاری ) ، در بهبود رضایت شغلی و کاهش خطا ، غیبت و استرس شغلی موفق بوده است .

تیم مراقبت های بهداشتی چند منظوره ( مانند ترکیبی از پزشکان ، پرستاران ، مدیران ، دارو سازها ، روانشناس ها و .... ) بطور فزاینده در مراکز مراقبت های ابتدائی ، طولانی مدت و اورژانس رایج شده است . تیم ها باید موارد زیر را به انجام برسانند :

  •          اجازه دهند تا خدمات بطور کارآمد و موثر و بدون کاهش کیفیت ارائه شود .
/ 3 نظر / 312 بازدید
مهدی

سلام با تشکر از بزرگوار و تلاشتان در ضمینه بهداشت حرفهای در مراکز درمانی ، آیا شما در زمینه های دیگر مسائل بهداشت حرفه ای در بیمارستان هم فعالیت داشته ائید .

سلام خسته نباشید می خواستم بدونم بافعالیت هایی وسوابق تحقیقی که داشتید یک موضوع بسیار جالب دررابطه باعوامل شیمیایی در بیمارستان به من پیشنهاد کنید جهت تحقیق با تشکر

مهشید

تنکیو